نگهداری از انواع وسایل و تجهیزات صنعتی و تجاری عملا یک علم است. سوال این است: ماشینی که چندصد هزار دلار قیمت دارد را در چه جایی و با چه کیفیتی نگهداری کنیم که بیشترین عمر و بالاترین بازده کاری را داشته باشد؟ پاسخ این سوال وابسته به این امر است که این ماشین یا تجهیز صنعتی، با چه کیفیت و نگاه مهندسی در محل کار خود قرار گرفته باشد. این وظیفه نگهداری دقیقا همان کاری است که رک سرور برای نگهداری سرورهای کامپیوتری ساخته شده است.
در مقاله‌ای از کافو مخابرات ساخت الیما مبدل برای نگهداری انواع تجهیزات مخابراتی به صورت مفصل صحبت کردیم. در این مقاله هم می‌خواهیم از تجهیز نگهدارنده بسیار پیچیده تری به نام رک سرور که باز هم ساخته الیما مبدل است صحبت کنیم.
رک‌های سرور هم مانند کافو‌های مخابرات و برق، عملا باکس ها و کابینت‌هایی هستند برای نگهداری یک تجهیز خاص به نام سرور و به خاطر ویژگیهای خاص سرورها رک‌های سرور هم باید نسبت به دیگر محصولات مشابه خود ویژگیهای خاصی داشته باشند. در ابتدا اندکی با سرورها و عملکرد ویژه آنها آشنا می‌شویم و بعد درباره ویژگیهای یک رک سرور استاندارد صحبت می‌کنیم و در پایان هم نحوه ساخت و استاندارد‌های رک‌های سرور الیما مبدل را با هم بیشتر بررسی می‌کنیم.
سرور چیست و چرا سرورها رک می‌خواهد
سرورها عملا کامپیوتر‌های هستند که یک یا چندین نفر می‌توانند همزمان از آنها برای مصرفی خاص استفاده کنند. این کامپیوتر‌ها بر بستر وب و به صورت داخلی، منطقه‌ای یا جهانی به یکدیگر وصل می‌شوند. تجهیزاتی که این کامپیوتر را به کامپیوتر‌های دیگر وصل می‌کنند و در تبادل اطلاعات میان این کامپیوتر‌ها نقش باز می‌کنند را تجهیزات شبکه و هر واحد را یک سرور می‌گویند.
احتمالا پیش آمده که کامپیوتر شخصی شما در پردازشی نسبتا سنگین اصطلاحا هنگ کند. کار را انجام ندهد یا آنچنان کند شود که کار کردن و نکردن آن برابر باشد.
گرما را جدی بگیرید
بسیاری از این کندی‌ها به خاطر حجم پردازش ضعیف یک کامپیوتر و تسک سنگینی است که به آن ارائه می‌شود. اما این تنها دلیل از کار افتادن کامپیوتر شما نیست. یک دلیل دیگر هم در کار است و آن گرما است. هسته پردازنده و کارت گرافیک و برخی دیگر از واحد‌های پردازشگر کامپیوتر شخصی شما در حین کار گرمای بسیار زیادی تولید می‌کنند و همین بالا رفتن دما علاوه بر از کار انداختن سیستم شما سبب آسیب زدن به تجهیزات شما نیز می‌شود. دفعه بعد که خواستید با کامپیوتر‌خود کار کنید به خصوص اگر یک لپتاپ بود به گرم شدن آن دقت کنید.
اما سرورها، توان پردازشی کامپیوتر خود را چند هزار برابر کنید می شود یک دیتاسنتر بزرگ که قرار است در هر لحظه میلیون‌های عمل پردازشی انجام دهد و به هزاران نفر پاسخگو باشد. پس قاعدتا هم باید توان پردازشی بالایی داشته باشد و هم چند برابر دیگر کامپیوتر‌ها گرما تولید می‌کند. این حجم عظیم گرما دیگر چیزی نیست که با چند فن ساده قابل مهار باشد.
دیتاسنتر چیست
سرورها قابلیت اتصال به یکی دیگر را دارند. به این معنی که هر یک واحد سرور که ما به آن یونیت می‌گوییم در کنار دیگر واحدها در یک کابینت خاص قرار می‌گیرد و همه این واحدها در کنار یک دیگر کار پردازش انجام می‌دهند. هر یک از کابینت‌ها حداکثر ۴۲ و یا ۴۰ یونیت سرور را در خود جا می‌دهند. دلایل زیادی برای محدود کردن تعداد یونیت‌های سرور وجود دارد که در اینجا به آن نمی‌پردازیم اما هر چند رک سرور که هر کدام حاوی چهل یونیت سرور هستند را یک دیتاسنتر می‌نامند. تعداد رک‌های یک دیتاسنتر بسته به حجم پردازش آن متفاوت است جالب است بدانید یکی از بزرگترین دیتاسنترهای دنیا در حال حاضر ۴۰۰۰۰رک سرور را در خود جای داده است.
ساختار یک رک سرور
اگر قرار باشد هر سرور را مانند یک کامپیوتر جداگانه در یک کیس بگذاریم علاوه بر آن که جای زیادی را اشغال می‌کند مشکل تهویه هوا و مشکلات دیگر نیز برای آن به شدت پیش می‌آید. پس سرورها را به گونه‌ای طراحی می‌کنند که مقداری از آنها را بتوان در کنار هم قرار داد و به صورت یکجا آنها را مدیریت کرد.
اتاق سرور با اتاق‌های دیگر بسیار متفاوت است
اتاقی را فرض کنید که از یک اتاق سه در چهار بزرگ‌تر نیست و چهل سشوار در آن هم زمان در حال کاراند. چگونه آن را خنک می‌کنید. شاید بگوید با یک کولر گازی کار راه می‌افتند اما این گونه نیست. مصرف برق و استهلاک دستگاه خنک‌کننده شما آنچنان بالا می‌رود که هزینه خیلی سنگین برای شما خواهد داشت.
برای خنک کردن سرورهای طراحی خاصی به کار گرفته می‌شود سرورها در قسمت جلویی خود مکنده هوا دارند که هوا را به درون می‌مکد و از پشت هوای داغ را خارج می‌سازد حالا کافی است هوای بسیار خنک شده را به قسمت جلویی سرورها انتقال دهید و از قسمت پشت هوای گرم شده را به خنک‌کننده منتقل سازید.
این سیکل بسته سبب می‌شود هوای اطراف سرورهای همیشه خنک باشد.
کنترل رطوبت نیز در اتاق سرور و رک‌های سرو اهمیت زیادی دارد، زیرا رطوبت بالا باعث زنگ‌زدگی و اتصال کوتاه می‌شود، در حالی که رطوبت پایین می‌تواند باعث ایجاد الکتریسیته ساکن شود. گرد و خاک نیز می‌تواند عملکرد تجهیزات را مختل کند و عمر آنها را کاهش دهد. از این رو کنترل دقیق رطوبت در یک اتاق سرور تنها با نصب تجهیزات هواساز صنعتی صورت می‌گیرد. همین طور استفاده از فیلترهای هوا، سیستم‌های تهویه مناسب و رک‌های با استاندارد های ای پی می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند.
راهروی سرد و راهروی گرم برای رک سرور
وقتی هوای سرد را به قسمت جلویی تزریق می‌کنیم و هوای گرم را از قسمت پشتی آن خارج می‌سازیم و به دستگاه خنک‌کننده می‌رسانیم، از روشی به نام ایجاد راهروی سرد و راه رو گرم استفاده می‌کنیم. هوای سرد را در محفظه راهرو مانند مقابل درب‌های سرور تزریق می‌کنیم. درب‌های سرور‌هم کاملا مشبک ساخته شده است که حجم حد‌اکثری هوا را به داخل سرور راه می‌دهد و این هوای خنک توسط مکنده‌های سرور به درون سرور راه می‌یابد. همین طور رک‌های سرور را پشت به پشت هم می‌گذاریم تا هوای گرم تولیدی در محفظه‌ای جمع شده و به درون دستگاه خنک‌کننده انتقال یابد.
این مقاله برگرفته و خلاصه مقاله مهم الیما مبدل با عنوان با رک سرور ساخت الیما مبدل کاملا آشنا شوید است مقاله کامل را در الیما مبدل بخوانید